Justyna Kalina Ochędzan, Prezeska WRK oraz WRZOS, została członkinią zespołu pracującego nad zaprojektowaniem przyszłego budżetu Unii Europejskiej w Polsce na lata 2028–2034. To jedno z kluczowych gremiów, które już dziś kształtuje kierunki wydatkowania środków europejskich w kolejnej perspektywie finansowej.
Pierwsze posiedzenie zespołu odbyło się 27 marca pod przewodnictwem Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. Spotkanie zainaugurowało prace nad rozwiązaniami, które mają odpowiedzieć na najważniejsze wyzwania społeczne, gospodarcze i terytorialne Polski.
Kluczowe postulaty – perspektywa organizacji społecznych
W swoich wystąpieniach Justyna Kalina Ochędzan konsekwentnie podkreślała znaczenie włączenia organizacji pozarządowych jako pełnoprawnych partnerów w planowaniu i wdrażaniu funduszy europejskich. Wśród najważniejszych propozycji znalazły się:
- Wzmocnienie potencjału organizacji pozarządowych
Postulat uwzględnienia w każdym rozdziale regionalnym tzw. planów partnerstwa krajowego i regionalnego, obejmujących środki na rozwój instytucjonalny NGO. - Inwestycje w infrastrukturę społeczną
Podkreślenie roli infrastruktury społecznej jako fundamentu codziennej odporności społecznej oraz potrzeba zwiększenia dostępności tych środków dla organizacji pozarządowych. - Silniejsza rola Europejskiego Funduszu Społecznego Plus
Większa koncentracja środków z Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) na rozwój usług środowiskowych, w tym:- mieszkań treningowych i wspomaganych,
- usług z komponentem mieszkaniowym o charakterze interwencyjnym,
- środowiskowych usług zdrowotnych.
- Lepszy dostęp do usług na obszarach peryferyjnych
Wzmocnienie dostępności i koncentracji usług społecznych na terenach wiejskich i w małych miastach. - Wsparcie dla gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym
Projektowanie instrumentów odpowiadających na rosnące koszty energii i niską efektywność energetyczną budynków mieszkalnych. - Zasada partnerstwa jako fundament współpracy
Wyraźne podkreślenie, że obywatel nie jest petentem, lecz równoprawnym partnerem administracji publicznej – z prawem do współtworzenia rozwiązań oraz ich krytycznej oceny bez obaw o konsekwencje. - Rola NGO w monitorowaniu funduszy
Wzmocnienie udziału organizacji pozarządowych w Komitetach Monitorujących Fundusze Europejskie.
Działania Justyna Kalina Ochędzan wpisują się w szerszy kontekst jej aktywności na poziomie europejskim. Jako członkini Europejskiego Komitetetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) od dwóch lat uczestniczy w pracach nad kształtem przyszłego budżetu Unii Europejskiej.
Dzięki jej zaangażowaniu rzeczniczemu w Brukseli, opinie EKES kierowane do Komisja Europejska oraz państw członkowskich uwzględniają potrzebę przeznaczania części środków z Europejski Fundusz Społeczny Plus na rozwój potencjału organizacji pozarządowych.
Co istotne, efekty tych działań są już widoczne – aktualne konkursy krajowe i regionalne finansowane z Funduszy Europejskich, ukierunkowane na budowanie potencjału NGO, są bezpośrednio powiązane z prowadzoną od lat pracą rzeczniczą na poziomie regionalnym (Wielkopolska), krajowym i europejskim.