Wszystkie wpisy od: agataj

Ruszyły konsultacje projektu Programu współpracy Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego z NGO na 2027 rok. Sprawdź, jak złożyć uwagi do 23 października 2026 r.

Komisja Europejska przedstawiła projekt Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) na lata 2028-2034, opiewający na blisko 2 bln EUR. Propozycja ta, oparta na hasłach elastyczności i uproszczenia, zakłada gruntowną zmianę struktury budżetu Unii Europejskiej. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) poddał te plany szczegółowej analizie, wskazując na kluczowe zagrożenia dla polityki spójności, rolnictwa oraz udziału społeczeństwa obywatelskiego.

Istotny głos w tej dyskusji zabiera Justyna Ochędzan, prezes i członkini Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES), reprezentująca perspektywę sektora pozarządowego. Z perspektywy EKES-u scentralizowane zarządzanie funduszami i odejście od dotychczasowych mechanizmów może ograniczyć bezpośredni dostęp organizacji pozarządowych do wsparcia, co w konsekwencji osłabi obywatelską kontrolę i udział społeczeństwa w realizacji unijnych polityk na szczeblu krajowym oraz regionalnym.

Justyna Ochędzan – kontakt

Architektura nowego budżetu: Uproszczenie czy centralizacja?

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów wniosku Komisji jest połączenie środków na spójność, rolnictwo, rybołówstwo, migrację i bezpieczeństwo w jednych ramach finansowych. EKES stanowczo sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu. Stwarza to strukturalne ryzyko konkurencji o te same zasoby między wymiarem społecznym, rozwojem regionalnym a polityką bezpieczeństwa.

Komitet ostrzega również przed centralizacją decyzji. Przeniesienie odpowiedzialności z poziomu regionalnego na szczebel stolic narodowych podważa zasadę pomocniczości i marginalizuje specyficzne potrzeby obszarów oddalonych, wyludniających się czy wyspiarskich. Dodatkowo nominalny wzrost budżetu, który zaledwie równoważy inflację, oznacza konieczność realizacji unijnych ambicji przy mniejszych realnych nakładach.

Ochrona niezależności kluczowych funduszy i polityk

Wizja zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego kładzie nacisk na zachowanie tożsamości i przewidywalności kluczowych polityk unijnych. EKES formułuje w tym zakresie kategoryczne postulaty:

• Polityka społeczna i spójność: Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji muszą pozostać odrębnymi, samodzielnymi instrumentami z odpowiednio zwiększonym finansowaniem. Wydatki socjalne w planach krajowych i regionalnych powinny zostać podniesione do 20%.
• Wspólna Polityka Rolna (WPR): Zdecydowanie odrzucono propozycje cięć budżetowych w tym sektorze. Komitet apeluje o przywrócenie budżetu WPR do poziomu 0,5% PKB UE oraz ograniczenie płatności bezpośrednich do 100 000 EUR na gospodarstwo, przy jednoczesnym wsparciu dla wymiany pokoleniowej.
• Konkurencyjność i innowacje: Pozytywnie oceniono utworzenie Europejskiego Funduszu Konkurencyjności oraz wzmocnienie budżetu programu „Horyzont Europa”, które są kluczowe dla zrównoważonego wzrostu, autonomii strategicznej i transformacji cyfrowej.

Rola partnerów społecznych i nowe zasoby własne

Zapewnienie przejrzystości i skuteczności funduszy unijnych wymaga wdrożenia silnej zasady partnerstwa. EKES podkreśla, że partnerzy społeczni, organizacje pozarządowe i przedstawiciele regionów muszą mieć zagwarantowany pełny udział w programowaniu i monitorowaniu wydatków. Rządy krajowe odmawiające współpracy w tym zakresie powinny być objęte systemem kar oraz odpowiednimi zabezpieczeniami. Wzmocnieniu demokracji i przestrzeni obywatelskiej ma służyć również pełne i elastyczne finansowanie programów takich jak AgoraEU.

Zbudowanie budżetu zorientowanego na przyszłość jest niemożliwe bez reformy po stronie dochodów. EKES popiera wprowadzenie nowych zasobów własnych, w tym mechanizmów opartych na CBAM, opłatach od e-odpadów czy handlu elektronicznym, domagając się jednocześnie ambitnego planu zmniejszania zależności Unii od składek opartych na dochodzie narodowym brutto (DNB).

Kompletny zestaw analiz poszczególnych rozporządzeń, instrumentów zewnętrznych oraz programów horyzontalnych zawarto w oficjalnym sprawozdaniu. Aby zapoznać się ze szczegółowymi rekomendacjami Komitetu, sięgnij po dokument źródłowy:

Źródło

Sprawdź najważniejsze założenia z Orędzia o stanie Unii (SOTEU) 2026. Jakie inicjatywy dotyczące gospodarki, mieszkalnictwa i bezpieczeństwa zapowiada Komisja Europejska?

Relacjami, zaufaniem i wspólnymi działaniami – to właśnie te elementy stanowią fundament prawdziwego sąsiedztwa. 17 września 2026 r. w Sejmie RP mieliśmy zaszczyt uczestniczyć w wyjątkowym seminarium pt. „35. rocznica Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy – wkład polskich i niemieckich organizacji społecznych”. Wydarzenie to zgromadziło przedstawicieli trzeciego sektora z obu krajów.

Społeczeństwo obywatelskie jako most między narodami

Wydarzenie w Warszawie było doskonałą okazją do refleksji nad kluczową rolą, jaką w relacjach polsko-niemieckich odgrywa społeczeństwo obywatelskie. Od 35 lat to właśnie organizacje pozarządowe (NGO) – często działające z dala od wielkiej polityki i błysku fleszy – budują najtrwalsze mosty między naszymi narodami. To codzienna, pełna zaangażowania praca udowadnia, że prawdziwe partnerstwo i solidarność rodzą się z autentycznych, oddolnych relacji.

Wymiana doświadczeń i prawa podstawowe w kontekście Funduszy Europejskich

Udział w seminarium, w którym mieliśmy przyjemność uczestniczyć jako reprezentacja WRZOS, umożliwił nawiązanie cennych kontaktów oraz wymianę doświadczeń z przedstawicielami innych podmiotów zaangażowanych we współpracę międzysektorową.

Spotkanie stanowiło również ważną platformę do zaprezentowania działalności Podkomitetu. Skupiliśmy się na dotarciu do osób i organizacji, które są zainteresowane tematyką współpracy międzynarodowej oraz aktywnym udziałem społeczeństwa obywatelskiego w procesach związanych z dystrybucją Funduszy Europejskich.

Podziękowania dla sieci WRZOS i organizatorów

Szczególne podziękowania kierujemy do organizacji zrzeszonych we WRZOS za obecność, merytoryczny wkład i aktywny udział w seminarium. Reprezentowały nas m.in.:

• Związek Lubuskich Organizacji Pozarządowych
• Dolnośląska Federacja Organizacji Pozarządowych
• Wielkopolska Rada Koordynacyjna Związek Organizacji Pozarządowych
• Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Warmińsko-Mazurskiego FOSa

Ogromne wyrazy uznania i podziękowania kierujemy również w stronę Pana Krzysztofa Balona. Dziękujemy nie tylko za perfekcyjną organizację tego rocznicowego wydarzenia w Sejmie, ale przede wszystkim za wieloletnie wspieranie współpracy między polskimi a niemieckimi organizacjami społecznymi.

Dziękujemy wszystkim prelegentom, współorganizatorom oraz uczestnikom za niezwykle inspirujące rozmowy. Razem tworzymy historię dobrego sąsiedztwa!

Komisja Europejska rozpoczęła otwarte konsultacje dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (ang. Do No Significant Harm – DNSH) w ramach wieloletnich ram finansowych UE na lata 2028–2034. Celem inicjatywy jest stworzenie jednolitych, prostych i czytelnych wytycznych dla beneficjentów środków unijnych.

Czym jest zasada DNSH?

Zasada „nie czyń poważnych szkód” określa warunki środowiskowe i klimatyczne, do których muszą stosować się podmioty korzystające z funduszy UE. W praktyce oznacza to, że środki unijne nie mogą być przeznaczane na wspieranie działań, które w istotny sposób szkodzą unijnym celom klimatycznym i środowiskowym.

Dlaczego te konsultacje są ważne?

Obecne podejście do zasady DNSH w ramach trwającego budżetu jest fragmentaryczne, co często powoduje obciążenia administracyjne, niepewność prawną oraz niepotrzebną złożoność. Nowe wytyczne – które mają wejść w życie do 1 stycznia 2027 r. – mają na celu:

• Stworzenie jaśniejszych i bardziej przewidywalnych ram prawnych.
• Zmniejszenie nadmiarowej biurokracji.
• Zapewnienie spójnego stosowania zasad we wszystkich programach finansowanych z budżetu Unii.

Jak wziąć udział? Konsultacje mają na celu zebranie opinii od wszystkich zainteresowanych stron, aby wypracowane rozwiązania były wyważone i możliwe do bezproblemowego wdrożenia.

Zachęcamy Państwa do zapoznania się z dokumentacją oraz do wyrażenia swojej opinii. Konsultacje potrwają do 16 września br.

• [Link] Konsultacje społeczne w sprawie zasady „nie czyń poważnych szkód”: dokument koncepcyjny
• [Link] Konsultacje społeczne w sprawie zasady „nie czyń poważnych szkód”: ankieta UE

Wzięcie udziału w ankiecie to realna szansa na wpływ na to, jak w nadchodzących latach będą rozdzielane i rozliczane środki unijne. Zachęcamy do udziału!

W dniach 15–16 lipca 2026 r. odbyła się sesja plenarna Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES), w której wzięła udział prezeska WRZOS, Justyna K. Ochędzan. Tematem przewodnim obrad była lepsza ochrona pracowników, wysokiej jakości zatrudnienie oraz sprawiedliwa mobilność w UE.

NGO jako kluczowy pracodawca

Podczas dyskusji z udziałem Roxany Mînzatu, wiceprzewodniczącej wykonawczej Komisji Europejskiej, podkreślono, że sektor organizacji pozarządowych tworzy rynek usług o kluczowym znaczeniu – zdrowotnych, edukacyjnych i opiekuńczych. Aby usługi te spełniały najwyższe standardy, konieczne jest odejście od postrzegania NGO wyłącznie jako realizatorów wolontariatu, a spojrzenie na nie jak na profesjonalnych pracodawców.

Nasze postulaty w praktyce

WRZOS od dawna zwraca uwagę na konieczność systemowych zmian w finansowaniu projektów. Kluczowe dla naszej federacji postulaty, o które zabiegamy m.in. w Komitecie Monitorującym Fundusze Europejskie dla Wielkopolski, to:

• Walka z dumpingiem stawek: Konieczność regularnej aktualizacji stawek w naborach, aby dostosować je do rosnących kosztów życia.
• Jakość jako priorytet: Zracjonalizowanie praktyk negocjowania w dół stawek etatowych w projektach.
• Standardy pracy: Egzekwowanie w projektach unijnych wymogów Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), co czyniłoby z nich przykład dobrych praktyk dla całego rynku.

Europejski Model Społeczny

Podczas sesji przyjęto opinie wzywające do stworzenia europejskich ram dla wysokiej jakości miejsc pracy oraz lepszego egzekwowania przepisów dotyczących delegowania pracowników. WRZOS z przekonaniem popiera te kierunki, wierząc, że konkurencyjność gospodarcza Europy musi być budowana w oparciu o sprawiedliwość społeczną i ochronę pracowników.

Przypominamy, że członkowie Komitetów Monitorujących mają realny wpływ na funkcjonowanie systemu funduszy UE – naszą misją jest reprezentowanie głosu obywateli i dbanie o to, by środki publiczne służyły budowaniu stabilnego i bezpiecznego rynku pracy.

Informujemy, że rozpoczęły się konsultacje publiczne projektu rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego zmieniającego rozporządzenie w sprawie przeprowadzania kontroli organizacji pożytku publicznego (numer w wykazie: 2).

Najważniejsze założenia projektu

Zmiany w rozporządzeniu wynikają z konieczności dostosowania przepisów wykonawczych do nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (wejście w życie 1 września 2026 r.). Do najważniejszych modyfikacji należą:

• Zmiana terminologii: Zastąpienie „protokołu kontroli” „projektem wystąpienia pokontrolnego”.
• Elektronizacja procesu: Wprowadzenie możliwości przeprowadzania czynności kontrolnych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej oraz prowadzenia akt kontroli w postaci elektronicznej.
• Miejsce kontroli: Rozszerzenie możliwości przeprowadzania kontroli poza siedzibą organizacji – w miejscach, w których prowadzona jest faktyczna działalność.
• Usprawnienia organizacyjne: Doprecyzowanie zasad przeprowadzania kontroli w jednostkach takich jak Kancelaria Prezesa Rady Ministrów czy urzędy wojewódzkie.

Jak zgłosić uwagi?

Zapraszamy wszystkie organizacje zrzeszone w naszej Wspólnocie do zapoznania się z treścią projektu oraz do zgłaszania ewentualnych uwag.

• Termin: Uwagi można zgłaszać w terminie 10 dni od otrzymania pisma przewodniego (pismo datowane na 13 lipca 2026 r.).
• Sposób zgłaszania: Uwagi prosimy przesyłać na adres: konsultacje_DOB@kprm.gov.pl z wykorzystaniem oficjalnego wzoru tabeli uwag.

Zachęcamy do aktywnego udziału w procesie legislacyjnym i wyrażania opinii, które mają kluczowe znaczenie dla przejrzystości i jakości kontroli w naszym sektorze.

Dokumenty:

Tabela uwag do projektu

Projekt rozporządzenia

Projekt rozporządzenia 2

Pismo konsultacje publiczne

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przekazało do zaopiniowania projekt zmian w „Wytycznych dotyczących korzystania z usług ekspertów w programach na lata 2021–2027”.

Zachęcamy organizacje członkowskie WRZOS oraz zainteresowane podmioty do zapoznania się z dokumentacją i zgłaszania ewentualnych uwag.

Czego dotyczy nowelizacja?

Głównym celem zmian jest dostosowanie wytycznych do aktualnego stanu prawnego po uchyleniu art. 84 ustawy wdrożeniowej (ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r.). Proponowane modyfikacje (rozdz. 5 pkt 8) zakładają:

• Jawność umów: Potwierdzenie, że informacje o umowach zawartych z ekspertami mogą być ujawniane na ogólnych zasadach dostępu do informacji publicznej.
• Centralny Rejestr Umów: Wyjaśnienie (zgodnie z uzasadnieniem do ustawy), że tego rodzaju umowy nie wpisują się w definicję umów podlegających obowiązkowi udostępniania w Centralnym Rejestrze Umów JSFP.
• Korekty formalne: Aktualizację metryki aktu prawnego oraz poprawki redakcyjne.

Ważne: Z uwagi na to, że pozostała (niezmieniona) część wytycznych była już wcześniej opiniowana, konsultacjom podlegają wyłącznie wprowadzone nowelizacją zmiany.

Jak i do kiedy zgłosić uwagi?

• Termin: Uwagi można zgłaszać do 30 czerwca 2026 r.
• Forma: Uwagi należy składać wyłącznie na załączonym formularzu (załącznik nr 2).
• Adres e-mail: Wypełniony formularz należy przesłać bezpośrednio na adres: agnieszka.boruch@mfipr.gov.pl.

Pismo

Załącznik nr 1

Załącznik nr 2

Czerwiec to czas, w którym organizacje pozarządowe mogą realnie wpłynąć na realizację swoich celów statutowych. W bieżącym miesiącu dostępnych jest wiele możliwości wsparcia – zarówno w ramach programów krajowych, jak i funduszy regionalnych.

Co jest ważne dla sektora NGO w czerwcu? 

W tym miesiącu uruchomiono łącznie 65 nowych naborów. Dla samych organizacji pozarządowych szczególnie istotne są te, które wspierają działania społeczne, edukacyjne oraz innowacyjne rozwiązania w zarządzaniu organizacją.

Gdzie szukać finansowania?

Rozwój kompetencji i działania społeczne: Wiele z uruchomionych konkursów kładzie nacisk na rozwój potencjału NGO, wspieranie wolontariatu oraz realizację usług na rzecz społeczności lokalnych.

Wsparcie organizacji pozarządowych

Na co?

Rozwój rozwiązań z zakresu konsolidacji środowiska organizacji pozarządowych, tak by mogły realizować swoje działania w jak najbardziej efektywny sposób.

Dla kogo?

Organizacje pozarządowe

Termin składania wniosków: 1.06.2026-31.07.2026

Budżet: 12,7 mln zł

Forma wsparcia: dotacja

Nabór ogłasza: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Link do naboru: Link do naboru dostępny będzie na stronie: Nabory wniosków – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Źródło: Portal Funduszy Europejskich