Wpisy w kategorii: Aktualność

W Warszawie odbyło się drugie posiedzenie Podkomitetu ds. stosowania Karty Praw Podstawowych, podczas którego przyjęto kluczową uchwałę dotyczącą przyszłej perspektywy finansowej. Eksperci alarmują: brak wyraźnych odniesień do Konwencji ONZ w nowych planach Unii Europejskiej może oznaczać regres w ochronie praw osób z niepełnosprawnościami.

Kluczowe ustalenia II posiedzenia Podkomitetu

25 marca 2026 roku w Warszawie odbyło się drugie posiedzenie Podkomitetu do spraw stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021–2027. Obradom, które otworzyła Ministra Monika Sikora, przewodniczyła Karolina Dreszer-Smalec. Głównym punktem programu było przyjęcie Uchwały nr 5, która wyraża głębokie zaniepokojenie kształtem projektowanego porządku prawnego na lata 2028–2034.

Dlaczego Konwencja ONZ (KPON) musi pozostać zasadą horyzontalną?

Podkomitet podkreśla, że samo odwołanie do Karty Praw Podstawowych jest niewystarczające. W stanowisku wskazano na konkretne zagrożenia:

• Obniżenie standardów: Brak bezpośredniego odwołania do KPON prowadzi do faktycznego obniżenia ochrony prawnej w porównaniu z obecną perspektywą finansową.
• Brak konkretnych obowiązków: Karta Praw Podstawowych nie nakłada tak szczegółowych obowiązków pozytywnych w zakresie realnej dostępności, deinstytucjonalizacji czy racjonalnych usprawnień, jak robi to Konwencja ONZ.
• Ryzyko regresu: Ograniczenie się wyłącznie do ogólnych zapisów stwarza realne niebezpieczeństwo finansowania działań sprzecznych z prawem międzynarodowym.

Narzędzia wspierające wdrażanie praw człowieka

Podczas spotkania zaprezentowano również zaawansowane prace nad standardami wdrażania praw podstawowych w projektach unijnych:

• Narzędzia autodiagnozy: Powstają specjalne kwestionariusze („barometry różnorodności”) dla wnioskodawców oraz narzędzia self-assessment dla jednostek samorządu terytorialnego.
• Dostępność społeczna: Zaproponowano metodę Human Rights Impact Assessment, czyli jakościową analizę wpływu projektów na grupy narażone na dyskryminację.
• Budżetowanie równościowe: Trwają prace nad metodologią, która pozwoli na realne uwzględnianie równości płci i szans w procesach planowania wydatków.

Rekomendacje i dalsze kroki

Uchwała została skierowana do Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego oraz Rządu RP. Podkomitet rekomenduje m.in. wzmocnienie odniesień do KPON w dokumentach programowych oraz przeprowadzenie pilotażu nowych narzędzi autodiagnozy wraz z dedykowaną ścieżką edukacyjną dla beneficjentów środków unijnych.

Podkomitet ds. stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027

Dokumentacja

Protokół II posiedzenie Podkomitetu do spraw stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021–2027

Resolution No 5 of the Subcommittee on the Application of the Charter of Fundamental Rights of the European Union in the Implementation of the 2021–2027 Financial Framework of 25 March 2026

Uchwała nr 5 Podkomitetu do spraw stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027 z dnia 25.03.2026 r.

Prezentacje

Protokół

Uchwała nr 5 Podkomitetu do spraw stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027 z dnia 25.03.2026 r.

Uchwała nr 5 Podkomitetu do spraw stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027 z dnia 25.03.2026 r.

Resolution No 5 of the Subcommittee on the Application of the Charter of Fundamental Rights of the European Union in the Implementation of the 2021–2027 Financial Framework of 25 March 2026

Narzędzia AUTODIAGNOZY dla Wnioskodawców

Narzędzia Autodiagnozy dla Wnioskodawcy SELF ASSESMENT TOOL dla Samorządów

Posiedzenie Podkomitetu ds. stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027

Posiedzenie Podkomitetu ds. stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027

Posiedzenie Podkomitetu ds. stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021-2027

BUDŻETOWANIE RÓWNOŚCIOWE

Posiedzenie Podkomitetu ds. stosowania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej we wdrażaniu perspektywy finansowej 2021 – 2027

STOSOWANIE KONWENCJI O PRAWACH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Aktualizacja Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych

Plan partnerstwa Krajowego i Regionalnego

W dniach 29–30 kwietnia 2026 r. Bruksela stała się centrum debaty o przyszłości europejskiego modelu społecznego. W gmachu Komisji Europejskiej odbyła się 605. sesja plenarna Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES), w której aktywnie uczestniczyła reprezentantka polskich organizacji pozarządowych – Justyna Kalina Ochędzan (WRZOS / WRK).

Konkurencyjność, która służy ludziom, kultura jako fundament demokracji oraz sprawiedliwość międzypokoleniowa – to główne tematy, które zdominowały obrady z udziałem najważniejszych unijnych decydentów.

1. António Costa o nowej agendzie dla Europy

Gościem specjalnym pierwszego dnia sesji był António Costa, przewodniczący Rady Europejskiej. Jego obecność podkreśliła strategiczną wagę dialogu ze społeczeństwem obywatelskim w obliczu napięć geopolitycznych i rosnących kosztów życia.

Podczas debaty dotyczącej konkurencyjności, Costa zaznaczył, że:

• Gospodarka to nie wszystko: Konkurencyjność UE ma być narzędziem do budowania silniejszego modelu społecznego i tworzenia miejsc pracy wysokiej jakości.
• Trzy filary rozwoju: Europa musi postawić na skalę działania, uproszczenie biurokracji i szybkość reagowania (suwerenność i handel).
• EKES jako laboratorium: Przewodniczący nazwał Komitet „laboratorium społeczeństwa obywatelskiego”, które jest niezbędne do sprawnego funkcjonowania partnerstwa między instytucjami a obywatelami.

2. Kultura i młodzież: Inwestycja, nie koszt

Drugi dzień sesji upłynął pod znakiem debaty „Europa dla kultury – kultura dla Europy” z udziałem Glenna Micallefa, Komisarza UE ds. młodzieży, kultury i sportu.

Najważniejszym wnioskiem z dyskusji było uznanie kultury za strategiczny zasób demokracji i spójności społecznej. Komisarz Micallef zwrócił uwagę na:

• Sprawiedliwość międzypokoleniową: Łączenie potrzeb młodych ludzi z sektorem kreatywnym.
• Warunki pracy artystów: Konieczność walki z niestabilnymi formami zatrudnienia i zapewnienie lepszego dostępu do zabezpieczenia społecznego dla osób pracujących w kulturze.
• Finansowanie: Potrzebę silnego wsparcia kultury w kolejnych Wieloletnich Ramach Finansowych UE.

3. Silny głos polskich NGO w Brukseli

Obecność Justyny Kaliny Ochędzan na sesji plenarnej to gwarancja, że priorytety polskich organizacji pozarządowych, w szczególności tych zrzeszonych w federacjach WRZOS i WRK, są słyszalne na najwyższym szczeblu europejskim.

„Sesja potwierdziła, że polityka młodzieżowa i sprawiedliwość międzypokoleniowa nie są tematami pobocznymi – to integralna część europejskiej odporności i spójności” – podsumowują delegaci.

Chcesz mieć wpływ na europejskie priorytety?

Jesteśmy w Brukseli, aby reprezentować Twój głos. Jeśli chcesz porozmawiać o naszych działaniach lub zgłosić istotne dla Twojej organizacji tematy:

📩 Napisz bezpośrednio: justyna.k.ochedzan@wrk.org.pl

📱 Śledź nas w mediach społecznościowych, gdzie na bieżąco relacjonujemy spotkania i publikujemy materiały z sesji.

Justyna Kalina Ochędzan, Prezeska WRK oraz WRZOS, została członkinią zespołu pracującego nad zaprojektowaniem przyszłego budżetu Unii Europejskiej w Polsce na lata 2028–2034. To jedno z kluczowych gremiów, które już dziś kształtuje kierunki wydatkowania środków europejskich w kolejnej perspektywie finansowej.

Pierwsze posiedzenie zespołu odbyło się 27 marca pod przewodnictwem Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. Spotkanie zainaugurowało prace nad rozwiązaniami, które mają odpowiedzieć na najważniejsze wyzwania społeczne, gospodarcze i terytorialne Polski.

Kluczowe postulaty – perspektywa organizacji społecznych

W swoich wystąpieniach Justyna Kalina Ochędzan konsekwentnie podkreślała znaczenie włączenia organizacji pozarządowych jako pełnoprawnych partnerów w planowaniu i wdrażaniu funduszy europejskich. Wśród najważniejszych propozycji znalazły się:

• Wzmocnienie potencjału organizacji pozarządowych
  Postulat uwzględnienia w każdym rozdziale regionalnym tzw. planów partnerstwa krajowego i regionalnego, obejmujących środki na rozwój instytucjonalny NGO.
• Inwestycje w infrastrukturę społeczną
  Podkreślenie roli infrastruktury społecznej jako fundamentu codziennej odporności społecznej oraz potrzeba zwiększenia dostępności tych środków dla organizacji pozarządowych.
• Silniejsza rola Europejskiego Funduszu Społecznego Plus
  Większa koncentracja środków z Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) na rozwój usług środowiskowych, w tym:
  • mieszkań treningowych i wspomaganych,
  • usług z komponentem mieszkaniowym o charakterze interwencyjnym,
  • środowiskowych usług zdrowotnych.
• Lepszy dostęp do usług na obszarach peryferyjnych
  Wzmocnienie dostępności i koncentracji usług społecznych na terenach wiejskich i w małych miastach.
• Wsparcie dla gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym
  Projektowanie instrumentów odpowiadających na rosnące koszty energii i niską efektywność energetyczną budynków mieszkalnych.
• Zasada partnerstwa jako fundament współpracy
  Wyraźne podkreślenie, że obywatel nie jest petentem, lecz równoprawnym partnerem administracji publicznej – z prawem do współtworzenia rozwiązań oraz ich krytycznej oceny bez obaw o konsekwencje.
• Rola NGO w monitorowaniu funduszy
  Wzmocnienie udziału organizacji pozarządowych w Komitetach Monitorujących Fundusze Europejskie.

Działania Justyna Kalina Ochędzan wpisują się w szerszy kontekst jej aktywności na poziomie europejskim. Jako członkini Europejskiego Komitetetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) od dwóch lat uczestniczy w pracach nad kształtem przyszłego budżetu Unii Europejskiej.

Dzięki jej zaangażowaniu rzeczniczemu w Brukseli, opinie EKES kierowane do Komisja Europejska oraz państw członkowskich uwzględniają potrzebę przeznaczania części środków z Europejski Fundusz Społeczny Plus na rozwój potencjału organizacji pozarządowych.

Co istotne, efekty tych działań są już widoczne – aktualne konkursy krajowe i regionalne finansowane z Funduszy Europejskich, ukierunkowane na budowanie potencjału NGO, są bezpośrednio powiązane z prowadzoną od lat pracą rzeczniczą na poziomie regionalnym (Wielkopolska), krajowym i europejskim.

16 kwietnia 2026 r. Justyna Kalina Ochędzan, prezeska WRZOS oraz WRK, prowadziła w Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) w Brukseli wysłuchanie publiczne oraz prace grupy analitycznej nad opinią SOC/856 dotyczącą unijnej mapy drogowej na rzecz miejsc pracy wysokiej jakości („Quality Jobs Roadmap”).

Debata zgromadziła kluczowych interesariuszy europejskiego rynku pracy, w tym przedstawicieli Komisja Europejska, Eurofound (Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy), Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC), BusinessEurope oraz sieci organizacji społecznych SOLIDAR. Po części publicznej grupa analityczna kontynuowała prace nad przygotowaniem opinii, która ma istotne znaczenie dla przyszłych polityk Unii Europejskiej.

Jakie powinny być miejsca pracy w Unii Europejskiej?

Dokument przygotowany przez Komisję Europejską wskazuje, że miejsca pracy przyszłości powinny być:

• bezpieczne i stabilne,
• godnie wynagradzane,
• objęte skuteczną ochroną socjalną,
• zapewniające dostęp do szkoleń i rozwoju kompetencji,
• oparte na silnym dialogu społecznym.

Wśród kluczowych kierunków działań znalazły się:

• poprawa warunków pracy,
• zwiększenie sprawiedliwości na rynku pracy,
• wsparcie pracowników i pracodawców w transformacji cyfrowej, zielonej i demograficznej,
• wzmocnienie rokowań zbiorowych.

Planowana mapa drogowa stanowi fundament dla dalszych inicjatyw Unii Europejskiej, w tym potencjalnych działań legislacyjnych, które będą miały bezpośredni wpływ na państwa członkowskie.

Dlaczego to ma znaczenie?

Opinia EKES dotyczy konkretnych, codziennych wyzwań pracowników i pracodawców:

• poziomu wynagrodzeń,
• bezpieczeństwa i zdrowia w pracy,
• wpływu sztucznej inteligencji i zarządzania algorytmicznego,
• dostępu do praw pracowniczych,
• jakości przejść między zatrudnieniem a bezrobociem,
• roli partnerów społecznych.

To tematy, wokół których toczy się intensywna debata europejska z udziałem m.in. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) oraz instytucji UE. W tej dyskusji wyraźnie obecny jest także głos Wielkopolski.

Przyjęcie opinii zaplanowane jest na lipiec podczas sesji plenarnej EKES.

Zachęcamy do udziału w spotkaniu Instytutu Reform, któremu towarzyszyć będzie premiera raportu „Sprawiedliwa i ambitna modernizacja Polski. Jak efektywnie wydać miliardy z ETS2?„.

Spotkanie odbędzie się w czwartek tj. 12 marca 2026, w godzinach 10:00-12:00, na platformie Microsoft Teams.

Głównym punktem dyskusyjnym podczas spotkanie będzie nowy raport Instytutu Reform dotyczący znaczenia dochodów z ETS2 dla sprawiedliwej i ambitnej modernizacji sektora transportu i budynków. Omówione zostaną także skutki ostatnich zmian w ETS2, w ramach, których system wejdzie w życie z początkiem 2028 roku, czyli rok później wobec pierwotnych założeń. 

Program spotkania obejmuje m.in:

• prezentację głównych wniosków z raportu „Sprawiedliwa i ambitna modernizacja Polski. Jak efektywnie wydać miliardy z ETS2?„,
• komentarze ekspertów,
• komentarze uczestników,
• podsumowanie oraz prezentację apelu dotyczącego przyjęcia PSK i wydatkowania dochodów ETS2 w duchu ambitnej i sprawiedliwej transformacji.

Udział potwierdzili m.in.:

▪ Marek Antosiewicz, Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami;

▪ Adam Guibourgé-Czetwertyński, T&E Polska;

▪ Aleksandra Krugły, koalicja federacji organizacji socjalnych skupionych wokół PSK (WRZOS, OFRPB, OZRSS, EAPN Polska, FOSa);

▪ Joanna Mazurkiewicz, Instytut Badań Strukturalnych;

▪ Konstancja Ziółkowska, Forum Energii.

W razie chęci udziału w spotkaniu prosimy o rejestrację za pośrednictwem formularza.  Link do spotkania przesyłany jest po rejestracji.

Agenda spotkania i kontakt pod adresem mailowym – gabriela.musialik@ireform.eu

18 grudnia 2025 r. opublikowano projekt zmienionych Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w funduszach unijnych na lata 2021–2027. Aktualizacja dokumentu dotyczy m.in. dostosowania standardu transportowego do wymogów TSI PRM, doprecyzowania zapisów dotyczących mechanizmu racjonalnych usprawnień oraz włączenia rekomendacji Zespołu ds. Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami (KPON).

Zmiany obejmują również:

• aktualizację zapisów w związku z nową ustawą o dostępności,
• doprecyzowanie standardu minimum,
• ujednolicenie standardów dostępności (szkoleniowych, informacyjno-promocyjnych i transportowych),
• poprawki redakcyjne w procedurach dotyczących KPON i KPP.

Uwagi do projektu można zgłaszać do 8 stycznia 2026 r., wyłącznie na formularzu uwag.

📄 Pełna treść dokumentu oraz załączniki dostępne są na stronie:
👉 https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-na-lata-2021-2027/prawo-i-dokumenty/wytyczne/projekt-zmienionych-wytycznych-dotyczacych-realizacji-zasad-rownosciowych-w-ramach-funduszy-unijnych-na-lata-20212027/

Oraz poniżej:

Formularz zgłaszania uwag

Pismo kierujące do konsultacji zew projekt Wytycznych

Rozdzielnik do pisma

WEBINARIUM ONLINE | ZOOM

Po co nam Komitety Monitorujące? O sprawczości organizacji pozarządowych w Funduszach Europejskich. Podsumowanie lat 2021–2025

Zapisz się już dziś!

Poniedziałek, 22 grudnia 2025 r., godz. 18:00

Link do zapisów: https://docs.google.com/…/1FAIpQLSdB2Dlx…/viewform

Serdecznie zapraszamy organizacje pozarządowe oraz członków i członkinie Komitetów Monitorujących Funduszy Europejskich na webinarium poświęcone dyskusji o roli Komitetów Monitorujących i sprawczości strony społecznej w systemie wdrażania Funduszy Europejskich.

Lata 2021–2025 to czas intensywnej pracy Komitetów Monitorujących – zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym. To również okres, w którym w praktyce testowana była zasada partnerstwa: jej sens, skuteczność oraz granice wpływu partnerów społecznych i obywatelskich na decyzje dotyczące programów, kryteriów wyboru projektów czy kierunków wsparcia.

Podczas spotkania:

– podsumujemy doświadczenia funkcjonowania Komitetów Monitorujących w obecnej perspektywie finansowej,

– przyjrzymy się temu, na ile idea partnerstwa jest faktycznie realizowana, a na ile pozostaje zapisem formalnym,

– porozmawiamy o sprawczości organizacji pozarządowych: co działa, co nie działa i dlaczego,

– zastanowimy się, jakie wnioski z lat 2021–2025 warto przenieść do kolejnych okresów programowania Funduszy Europejskich.

Czym jest zasada partnerstwa?

To jedna z kluczowych zasad polityki spójności Unii Europejskiej, zgodnie z którą partnerzy społeczni, gospodarczy i obywatelscy – w tym organizacje pozarządowe – powinni uczestniczyć w programowaniu, wdrażaniu, monitorowaniu i ewaluacji Funduszy Europejskich. Komitety Monitorujące są jednym z głównych miejsc realizacji tej zasady w praktyce.

Webinarium będzie przestrzenią do wymiany doświadczeń, refleksji i dyskusji

– zarówno z perspektywy osób od lat zaangażowanych w prace Komitetów Monitorujących, jak i tych, które chcą lepiej zrozumieć ich rolę oraz znaczenie dla sektora pozarządowego.

#FunduszeEuropejskie | #FunduszeUE

Działania informujące i promujące fundusze europejskie wśród organizacji pozarządowych realizowane są przy współfinansowaniu ze środków Unii Europejskiej w ramach Pomocy Technicznej dla Funduszy Europejskich 2021-2027.

Zapraszamy przedstawicielki i przedstawicieli organizacji pozarządowych z województwa lubelskiego na spotkanie on-line poświęcone wzmacnianiu potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających w obszarze edukacji oraz debacie na temat przyszłego budżetu Unii Europejskiej po 2027 roku.

Zapisz się tutaj.

Kiedy? 18.12.2025 (czwartek), godz. 17.00-19.00 w formule on-line

W pierwszej części spotkania omówione zostaną możliwości wsparcia organizacji pozarządowych w ramach Funduszy Europejskich dla Lubelskiego 2021-2027, w szczególności Działania 10.7 „Budowanie potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego w obszarze edukacji”. Poznacie kryteria naboru, przykładowe typy działań, dobre praktyki oraz najczęstsze wyzwania związane z realizacją projektów edukacyjnych finansowanych ze środków UE.

Druga część wydarzenia poświęcona będzie dyskusji eksperckiej na temat przyszłych Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej, planowanych kierunków zmian w polityce spójności oraz możliwych konsekwencji dla finansowania działalności organizacji obywatelskich w regionach.

Podczas spotkania będzie także przestrzeń na Wasze pytania i odpowiedzi.

Spotkanie poprowadzą ekspertki ds. funduszy UE: Justyna K. Ochędzan oraz Justyna Spryszak.

Finansowanie w ramach projektu pn. „Działania informujące i promujące fundusze europejskie wśród organizacji pozarządowych”. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Pomocy Technicznej dla Funduszy Europejskich na lata 2021-2027.

Za nami świetne spotkanie w Zielonej Górze 🌿, które zorganizowaliśmy we współpracy ze Związek Lubuskich Organizacji Pozarządowych oraz Punktem Informacji Funduszy Europejskich z Lubuskiego 🤝.

Wydarzenie zgromadziło ponad 50 przedstawicieli lokalnych organizacji pozarządowych 👥.

Była solidna dawka eksperckiej wiedzy o projektach dla NGO – na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym 💡🇪🇺🇵🇱.

Szczególne podziękowania należą się Beacie Zatylnej, naszej społecznej rzeczniczce ds. funduszy 🙌👍

Lubuskie – dobry klimat do współpracy! 🌤️💼

Finansowanie w ramach projektu pn. „Działania informujące i promujące fundusze europejskie wśród organizacji pozarządowych”. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Pomocy Technicznej dla Funduszy Europejskich na lata 2021-2027.